Zalf met cortison voor eczeem - Effectieve behandeling en praktische tips

Wat voor eczeemzalven zijn er?

Als je last hebt van eczeem hoef je niet altijd direct te grijpen naar een medicinale zalf waar hormonen in zitten. Door de medische wereld worden er twee soorten zalven van elkaar onderscheiden, namelijk:

De basiszalf wordt puur gebruikt om de huid gehydrateerd en rustig te houden. Deze wordt gebruikt zowel als je last hebt van eczeem als in de rustigere periodes daartussen. Basiszalven kun je krijgen op recept van je arts, maar je kunt ze ook krijgen in een drogisterij.

Medicinale zalven worden gebruikt als je daadwerkelijk last hebt van eczeemplekken op en rondom deze plaatsen. Misschien denk je eerst dat alle medicinale zalven tegen eczeem hormoonzalven zijn, maar dat is niet zo.

Naast hormoonzalven zijn er ook antibioticazalf en tacrolimus- en pimecrolimuscreme. De laatste twee zalven onderdrukken de ontstekingsreactie van de huid, zonder dat de huid hiervan dunner wordt zoals bij hormoonzalven. Er zijn wel andere mogelijke bijwerkingen zoals huidirritatie, ontstoken haarzakjes en infecties.

Tips voor het gebruik van eczeemzalven

Er zijn dus eczeemzalven die je gebruikt tussen oplevingen van eczeem en zalven die je gebruikt als het eczeem een daadwerkelijk probleem wordt. Ik ga nu een aantal tips geven die je helpen om het leven aangenamer te maken als je last hebt van eczeem.

Niet elke zalf werkt even goed. Sterker nog, als je allergisch bent voor een stof in de zalf kan je eczeem er erger door worden. Laat je daarom testen op allergieën zodat je weet welke zalf je moet vermijden en welke je wel moet gebruiken.

Zoals je kon zien bij de reacties die ik op het internet heb gevonden en uit de onderzoeksresultaten zijn de werkingen van de basiscremes verschillend per persoon. Het hangt allemaal af van het type eczeem dat je hebt en of je van jezelf een kurkdroge huid hebt of toch nog een beetje talg hebt aangemaakt.

Geef daarom niet direct op en probeer verschillende crèmes uit totdat je de perfecte crème voor jouw lichaam hebt gevonden.

1. Hydrateer tot je erbij neervalt

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt namelijk dat als je last hebt van eczeem en je dagelijkse je huid hydrateert je significant minder vaak last hebt van eczeem oplevingen dan als je dit niet doet. Na zes maanden dagelijkse hydratatie was het risico op een eczeem opleving zelfs met bijna de helft (44,1%) lager geworden dan bij de groep die zich niet hydrateerde, maar alleen regelmatig hun huid schoonmaakte.

Daarnaast werd ook de tijd van de opleving van eczeem verminderd doordat de huid goed gehydrateerd werd. Het ging in dit onderzoek om lichaam crème die je gewoon bij de drogist kunt kopen en waar geen hormonen aan zijn toegevoegd.

Stress kan ervoor zorgen dat je allergie erger wordt. Probeer stress op je werk en in je privéleven daarom zoveel mogelijk te vermijden. Neem regelmatig rust, mediteer, delegeer als het kan en regelmatige beweging kunnen helpen om stress te verminderen.

‘Er zijn mensen bij die alle vertrouwen in behandeling verloren hebben’

Veel van de patiënten die Jette en Florine zien, krijgen ze doorverwezen vanuit een streekziekenhuis. Soms tobben zij al jarenlang met ernstige eczeemklachten, vervolgt Jette haar verhaal. ’’Er zijn mensen die alle vertrouwen in behandelingen verloren hebben.’’

Patiënten vinden het dan ook niet altijd leuk als ze van Jette en Florine horen dat het ‘zo belangrijk is dat ze hun huid goed insmeren’. ’’’Ben ik daarvoor naar het nationale expertisecentrum gekomen’, is een reactie die we vaak krijgen,’’ zegt Florine. ’’De uitdaging voor ons is om mensen zover te krijgen dat ze een behandeling een kans geven, hoe sceptisch ze soms zijn. Mooi is dat ze dan vaak achteraf dankbaar zijn en zeggen ‘het is me nog nooit zo goed uitgelegd en het heeft een heel goed effect’.’’

Wat zijn de verwachte resultaten van corticosteroïden ?

Corticosteroïden geven symptomatische verbetering. Dit betekent dat de verschijnselen verminderen of verdwijnen, maar dat de oorzaak van de aandoening niet wordt weggenomen. Hoe lang de klachtenvrije periode stand houdt, is niet te voorspellen. Soms duurt het effect kort, soms echter zo lang dat de klachten niet meer of beperkt terugkomen. Definitieve genezing is bij een aantal huidziekten, bij de huidige stand van de wetenschap, helaas niet mogelijk.

Corticosteroïden bij velen een slechte naam doordat ze met “hormonen” worden geassocieerd. Door ondeskundig gebruik zijn er in de periode dat deze middelen net op de markt kwamen, onnodig veel bijwerkingen gezien. Door de angst voor de mogelijke bijwerkingen, vermeld in de bijsluiters, roept de naam “hormoonzalf” negatieve reacties op. Vooral ouders met kleine kinderen die “hormoonzalven” krijgen voor eczeem, zijn vaak huiverig de zalven te smeren. Dat is begrijpelijk, maar niet terecht. Bij deskundig gebruik kunnen patiënten veel baat hebben bij het gebruik van corticosteroïden zonder last te ondervinden van bijwerkingen.

Er worden twee soorten bijwerkingen onderscheiden: lokaal en systemisch.

SYSTEMISCHE BIJWERKINGEN:
Systemische bijwerkingen zijn algemene bijwerkingen. Deze ontstaan doordat de corticosteroïden die op de huid worden aangebracht, door de huid heengaan en in het bloed terechtkomen. Dit kan aanleiding geven tot systemische (algemene) bijwerkingen zoals dikker worden van het gelaat, botbreuken en bij kinderen groeiremming. Bij volwassenen treden deze systemische bijwerkingen haast nooit op mits men niet meer smeert dan de toegestane maximum hoeveelheid per week. Kinderen zijn gevoeliger voor systemische bijwerkingen, omdat ze in vergelijking met hun gewicht een relatief groot lichaamsoppervlak hebben en omdat hun huid dun is, zodat meer van het corticosteroïd door de huid heen gaat. Bij kinderen is men dus voorzichtiger met de toegestane maximum hoeveelheid corticosteroïd per week en de sterkte van het te smeren corticosteroïd. Daarom wordt ook bij kinderen de zalf maximaal 2 tot 3 keer per week gebruikt tijdens de onderhoudsfase.

Gebruik van corticosteroïdzalf

Veel mensen zijn in eerste instantie huiverig om corticosteroïdzalven te gebruiken. Dat is op zich begrijpelijk, maar met goede begeleiding en juist gebruik zijn ze veilig en kunnen er heel goede resultaten worden behaald. Essentieel is het juiste gebruik.

Vraag bij de voorschrijvend arts altijd alle details omtrent het gebruik. Hoe vaak? Op het hele lichaam of alleen de eczeemplekken? Hoe dik/dun? Hoe lang? De aanwijzing ‘tweemaal daags dun aanbrengen’, zoals vaak op het etiket te lezen is, is echt niet voldoende. Een aantal dingen om op te letten:

De klassenindeling: 1 (zwak) tot 4 (zeer sterk).
Klassen 1 en 2 mogen zonder meer bij een kind worden toegepast. Gebruik niet meer dan 30 gram per week bij kinderen jonger dan 2 jaar. In deze leeftijd wordt klasse 3 alleen voorgeschreven bij een ernstige verergering van het eczeem. Bij kinderen van 2 jaar en ouder is het maximal 60 gram voor klassen 1 en 2, en niet meer dan 50 gram voor klasse 3. Bij volwassenen is er geen maximum gebruik aan klasse 1 middelen. Voor klassen 2 en 3 is dat niet meer dan 100 gram per week. Voor klasse 4 geldt een maximum van 50 gram per week.

Smeren met tussenpozen
Bij langduriger gebruik van corticosteroïdzalf is het belangrijk om te smeren met tussenpozen. Dat worden ook wel stopdagen genoemd. Dat kan op verschillende manieren, op aanwijzing van de arts. Voorbeelden daarvan zijn 'een aantal dagen wel, een aantal dagen niet', 'om de dag', of 'alleen in het weekend'. Lukt het niet om het eczeem in toom te houden met stopdagen, dan is het verstandig dit te bespreken met de arts.

Eerst hoog, dan laag
Het kan soms raadzaam zijn om eerst met een hogere klasse te beginnen. Als het eczeem onder controle is kun je een klasse lager gaan.