Ziekte van Behçet - Huidziekten en Symptomen

Syndroom van Sweet

Het syndroom van Sweet is een met koorts gepaard gaande, acute en snel uitbreidende huiduitslag aan de ledematen hals en gezicht. Het komt voornamelijk voor bij vrouwen van middelbare leeftijd. Echter, ook mannen en kinderen zijn ooit beschreven met dit syndroom. Het wordt genoemd naar de Engelse arts dr. Sweet, die de aandoening voor het eerst in 1964 beschreef. Een andere medische benaming is “ acute febriele neutrofiele dermatose”.

De oorzaak is onduidelijk. Het syndroom wordt beschouwd als een overgevoeligheidsreactie op een inwendige ziekte of conditie. Zo bestaat er een sterke associatie met:

• bovenste luchtweginfectie (streptokokken infectie)
• darminfecties (Yersinia enterocolitica bacterie) of darmziekten zoals colitis ulcerosa of ziekte van Crohn
• inwendige kanker (prostaat, darm, maag, borst, baarmoeder) en bloedkanker zoals leukemie
• zwangerschap
• vaccinatie
• auto-immuunziekten zoals ziekte van Behçet, rheumatoïde arthritis, ziekte van Graves en autoimmuunthyroiditis van Hashimoto

Een associatie is dus geen oorzaak, maar een vaak gepubliceerde melding dat één van de bovengenoemde ziekten samen voorkomt met het syndroom van Sweet. In sommige gevallen wordt er helemaal geen onderliggende ziekte gevonden. In de literatuur worden nog vele andere associaties gemeld met andere ziekten. Deze associaties moeten echter nog door andere onderzoekers worden bevestigd.

Is een tekenbeet gevaarlijk?

Van een tekenbeet op zich wordt de mens normaal gesproken niet ziek, maar de teek kan wel een rol spelen bij het overbrengen van diverse ziekten. De werkelijke boosdoener is niet de teek zelf, maar de bacterie, die hij via zijn speeksel en darminhoud overbrengt van de ene op de volgende gastheer.

De bacterie die de ziekte van Lyme veroorzaakt, Borrelia burgdorferi, wordt echter zeer waarschijnlijk niet meteen overgedragen, omdat die zich in de darm van de teek bevindt en zich pas gaat vermenigvuldigen nadat er eerst een beetje bloed is gezogen. Vandaar ook dat men vaak leest dat wanneer men de teek tijdig (afhankelijk van de literatuur binnen 8 tot 36 uur) verwijdert, de kans op infectie zeer gering is.

Prevalentie

Vaccinatie

Tot op heden is er ondanks heel veel onderzoek nog steeds geen vaccin beschikbaar die de ziekte van Lyme kan voorkomen. Onderzoekers van het Franse nationale onderzoeksinstituut voor landbouw, voeding en milieu (INRAE) hebben wel onlangs een innovatief vaccin ontwikkeld, dat al getest werd op muizen. Dit vaccin richt zich rechtstreeks op de teek en voorkomt dat deze de Borrelia-bacterie, die verantwoordelijk is voor de ziekte, overdraagt. De resultaten van hun werk zijn op maandag 24 juli 2023 gepubliceerd in het tijdschrift Microbiome. "Eenmaal in het lichaam zorgt deze onschadelijke bacterie ervoor dat de muis antilichamen aanmaakt. Als de muis vervolgens door een teek wordt gebeten, hebben deze antilichamen een wisselwerking met de microbiota van de teek, en kunnen ze die zo wijzigen dat er minder Borrelia in voorkomt." Of het vaccin ook wordt getest op mensen, en wanneer dat kan, is nog niet geweten.

Helaas beschermt het vaccin het gebeten dier niet tegen Lyme, maar het idee is dat na verloop van tijd de teken zelf minder gevaarlijk worden.

Hidradenitis suppurativa (HS) of ziekte van Verneuil: ontsteking van de haarzakjes

De ziekte van Verneuil, ook bekend als hidradenitis suppurativa (HS), is een ontsteking van de haarzakjes die meestal voorkomt in de plooien van de huid. Pijnlijke, steenpuistachtige laesies kunnen verschijnen in de oksels, liezen, billen of onder de borsten. De ziekte van Verneuil is chronisch, invaliderend, terugkerend en ongeneeslijk. Het wordt vaak te weinig gediagnosticeerd. Vroegtijdige behandeling en persoonlijke zorg kunnen de progressie van de ziekte echter vertragen.

De ziekte van Verneuil is genoemd naar Dr. Verneuil, de Franse arts die de ziekte in de 19e eeuw beschreef.

De ziekte treedt meestal op tijdens of net na de puberteit, maar kan ook op oudere leeftijd ontstaan. Ongeveer 1% van de Belgische bevolking lijdt eraan, dat is zo’n 110.000 mensen, voornamelijk jongvolwassenen, en voornamelijk vrouwen (70-80%).

Hidradenitis suppurativa kan een grote impact hebben op de levenskwaliteit, zowel fysiek (pijn, littekens, enz.) als psychologisch.

Hidradenitis suppurativa staat ook bekend als acne inversa (acne van de plooien) of ectopische acne (acne op andere plaatsen dan de traditionele acne). De laesies worden vaak verward met acne, steenpuisten of ingegroeide haren. Ontsteking komt vooral voor in de oksels en de liezen, maar kan ook op andere plaatsen op het lichaam voorkomen, zoals de billen, de schaamstreek, onder de borsten, achter de oren of in de nek.

Toets voor nascholing (verlopen)

Aan dit leerartikel was een toets gekoppeld waarmee je nascholingspunten kon verdienen.

Dames en Heren,

In deze klinische les willen we de ziekte van Behçet nader illustreren aan de hand van een casus van een jonge vrouw met genitale ulcera. Bij genitale ulcera wordt vaak differentiaaldiagnostisch gedacht aan seksueel overdraagbare aandoeningen. Toch dient ook de ziekte van Behçet te worden overwogen, zeker indien de anamnese daar aanleiding toe geeft.

De ziekte van Behçet is een chronische, auto-immune vasculitis, die zich met name kenmerkt door het optreden van orale ulcera. De aandoening is reeds 2500 jaar geleden beschreven door Hippocrates. Meer bekendheid kwam er nadat de Turkse dermatoloog Hulusi Behçet over deze ziekte publiceerde in 1937. Hij omschreef 3 karakteristieken: orale aften, vulvaire ulcera en oogafwijkingen. Inmiddels is bekend dat bij de ziekte meerdere systemische afwijkingen kunnen optreden, zoals neurologische aandoeningen, vasculaire afwijkingen en artritis. Toch zijn de symptomen vaak aspecifiek en bestaat het ziektebeloop uit periodes van exacerbaties en remissies. Dit…

Altijd toegang tot alle publicaties van het NTVG?

Abonneer vandaag nog!

Neem het kennismakings­abonnement

€ 32,95 voor 12 weken!

Ziekte van Lyme: hoe ernstig is een besmetting?

De ziekte van Lyme is een infectie die wordt veroorzaakt door de Borrelia-bacterie. Teken kunnen die bacterie dragen en via een tekenbeet mensen met de ziekte besmetten. Symptomen kunnen uitgesproken zijn, zoals een groter wordende rode, ronde huidvlek, maar ook uitblijven. Nochtans is ingrijpen belangrijk, want onbehandeld leidt de ziekte tot ernstige gezondheidsproblemen.

De teek is een zogenaamde geleedpotige, en behoort tot de mijten. Er bestaan twee verschillende families van teken: de harde of schildteken (Ixodidae) en de zachte of lederteken (Argasidae). In totaal komen er over de wereld meer dan 800 tekensoorten voor.

De teek brengt het grootste deel van zijn leven door in de natuur: bossen en graslanden. Om zich te kunnen ontwikkelen en voort te planten heeft hij echter bloed nodig. Hij kiest hierbij zowel voor wilde dieren (bosmuizen, egels, eekhoorns, reeën. ) als huisdieren (schapen, runderen, paarden, honden, katten. ) evenals de mens.

Een teek wacht in grashalmen of lage bosjes op een passerende gastheer, waaraan hij zich in het voorbijgaan vastklampt. Eenmaal op het dier kruipt de teek naar een plaats waar de huid het dunst is en bijt hij zich stevig vast. Hij verankert zich als het ware in de huid. De vrouwtjes kunnen door het zuigen van bloed tot wel 1 cm lang worden.

Eenmaal volgezogen met bloed maakt zij zich los van de huid en laat zich op de grond vallen. Op een beschutte plaats legt het vrouwtje zo’n 2.000 eitjes waarna zij sterft. Uit deze eitjes ontwikkelen zich (binnen een maand) 6-potige larven. Ook deze klimmen in grashalmen en wachten op een gastdier, waarop ze drie tot 8 dagen lang bloed zuigen, tot ze verzadigd zijn. Vervolgens laten ze zich op de grond vallen en ontwikkelen ze zich in drie maanden tot 8-potige nimfen, die eveneens een bloeddonor zoeken. De ontwikkeling tot volwassen teek duurt dan nog zo’n drie tot vijf maanden. De volledige ontwikkelingscyclus van sommige soorten teken (die op meerdere gastdieren leven) kan zelfs tot 3 jaar duren. Warmte en een hoge luchtvochtigheid scheppen een gunstig klimaat voor de ontwikkeling van teken. Ze komen ook veel voor in de lente en de herfst.