Ziekte van Darier - Een Overzicht van Huidziekten

Hoe vindt de behandeling met acitretine plaats?

De behandeling wordt in Nederland altijd begeleid door de dermatoloog. De juiste dosering is van meerdere factoren afhankelijk en wordt getritreerd. Er bestaan verschillende behandelschema’s met acitretine. Het middel kan gedurende enkele maanden gegeven worden en vervolgens bij een gunstig resultaat weer worden gestopt tot de volgende uitbarsting van psoriasis zich aandient. Ook kan acitretine voor een veel langere periode worden voorgeschreven, bijvoorbeeld als het risico op snelle opvlamming bij stoppen te groot is.

De volgende bijwerkingen kúnnen optreden. De lijst is niet compleet maar de meest voorkomende bijwerkingen worden opgesomd.

Droge huid en ogen : droge lippen komen zeer veel voor, de dermatoloog kan speciale lippenbalsem voorschrijven die de uitdroging van de lippen tegen kan gaan. Droge ogen en een droog neusslijmvlies komen ook voor, zij het minder frequent dan de droge lippen. Door het droge neusslijmvlies kunnen makkelijker bloedneuzen ontstaan.

Zachte handpalmen en voetzolen : de eeltlaag aan de handpalmen en voetzolen kan door het geneesmiddel dunner worden. Hierdoor wordt de huid zacht en kwetsbaarder voor beschadigingen.

Gevoeligheid voor zonlicht : De huid wordt extra gevoelig voor zonlicht. Het is belangrijk om de huid in de zomermaanden goed te beschermen en op de heetste momenten midden op de dag in de schaduw te blijven.
Verminderd zicht in het donker kan optreden.

Stijging cholesterolspiegel : het gebruik van het geneesmiddel kan leiden tot een stijging van het cholesterol en de vrije vetten in het bloed.
…de overige bijwerkingen worden vermeld in de bijsluiter van het geneesmiddel…

Hoe werkt acitretine ?

Tijdens de behandelingen kunt u last krijgen van bijwerkingen, soms al voordat u een verbetering van uw huidziekte opmerkt. Laat u hierdoor niet ontmoedigen ! De meeste bijwerkingen zijn “dosisafhankelijk” (ze nemen toe naarmate de dagelijkse dosis hoger is) en verdwijnen spoedig na het verlagen van de dosering. Over het algemeen is het niet nodig om de behandeling te staken wegens bijwerkingen.

A. VEEL VOORKOMENDE BIJWERKINGEN

DROGE LIPPEN.
Dit is een van de meest hinderlijke bijwerkingen die bij vrijwel alle patiënten in meer of mindere mate optreedt. Een vette lippenzalf of -stift kan verlichting geven, tenminste als deze zeer frequent wordt gebruikt.

DROGE HUID EN SLIJMVLIEZEN.
De huid (vooral handpalmen en voet- zolen) kan gaan schilferen of vervellen. Ook hier helpt een vette creme of zalf. De slijmvliezen van uw neus kunnen droog worden en korstvorming in de neus kan tot kleine neusbloedingen leiden. Deze droogheid kunt u verminderen door regelmatig een dunne laag crème of amandelolie aan te brengen.

WONDJES AAN DE HUID.
Doordat de hoornlaag – dit is de bovenste laag van de opperhuid- tijdelijk dunner wordt door gebruik van acitretine is de huid gevoeliger voor kleine verwondingen. Gebruik zonodig papieren pleisters, deze plakken niet zo sterk op de huid en geven minder problemen bij het verwijderen. Dermabrasie (opschuren van de bovenste huidlaag), peelings en epilatie (ontharing) dienen tijdens de behandeling met acitretine en 6 maanden daarna, vermeden te worden.

ZONGEVOELIGHEID
Patiënten die acitretine gebruiken kunnen iets eerder in de zon verbranden. Voorzichtigheid bij het “zonnebaden” (zonlicht en/of zonnebank/-hemel) en het gebruik van een goede anti-zonnebrandcreme met een beschermingsfactor van tenminste 15, kan problemen voorkomen.

B. MINDER VAAK VOORKOMENDE BIJWERKINGEN

VERHOGING VAN HET VET- EN CHOLESTEROLGEHALTE IN HET BLOED.
Acitretine kan het vetgehalte (triglyceridengehalte) en het cholesterolgehalte in het bloed verhogen. Dit gehalte moet dan ook regelmatig worden gecontroleerd via bloedonderzoek. De behandeling bestaat uit een vetarm dieet en soms ook medicijnen. Het is vrijwel nooit nodig om de behandeling om deze reden te staken.

Waardoor wordt het veroorzaakt?

De ziekte van Hailey-Hailey is een genetische aandoening. Aangezien genetisch manipulatie (nog) niet mogelijk is is de ziekte niet te genezen. De behandeling is er op gericht er in ieder geval zo weinig mogelijk klachten van te hebben.

In de begin fase is vaak eenvoudige behandeling met een corticosteroidcreme afdoende. Indien de plekken ruiken is het verstandig er een antibioticum zalf bij te doen, eventueel nog gecombineerd met een antischimmelcreme.

Indien de klachten heel uitgebreid en pijnlijk zijn kan het nodig zijn een prednison stootkuur te geven, al dan niet in combinatie met antibiotica. Ook kan eventueel behandeld worden met ciclosporine.

Overmatige zeetproductie kan de klachten van Hailey Hailey verergeren en een goed antizweetbehandeling (eventueel met Botox) kan soms de klachten verminderen. Relatief nieuw is behandeling met CO2 laser. Het hele aangedane gebied wordt daarmee van haar opperhuid ontdaan, waarna een hele nieuwe opperhuid wordt gevormd. Kleine gebieden kunnen onder lokale verdoving worden gedaan. Indien grote gebieden aangedaan zijn wordt de behandeling onder algehele narcose gedaan. Na de behandeling is er een grote schaafwond die in enkele weken geneest. Het is wel een heel ingrijpende behandeling, maar er kunnen soms goede en langdurige resultaten mee worden bereikt.

Hoe ontstaan ontstoken haarvaatjes?

Om een onbekende reden raakt de haarfollikel (waaruit het haar groeit) geblokkeerd. Schilfers en talg hopen zich op in het haarzakje, dat begint te zwellen en uiteindelijk kan barsten. De inhoud van het haarzakje - een mengsel van schilfers bestaande uit keratine, talg, levende en dode huidcellen en bacteriën - sijpelt onder de huid door. Het lichaam herkent deze inhoud als materiaal dat moet worden afgevoerd (afval) en start een ontstekingsproces om het kwijt te raken.

Waar moet u op letten als u acitretine gebruikt ?

SPECIAAL VOOR VROUWELIJKE PATIËNTEN
Acitretine kan ernstige misvormingen aan de ongeboren vrucht veroorzaken. Het mag daarom in principe niet gebruikt worden door vrouwen in de vruchtbare leeftijd. In sommige gevallen kan van deze regel worden afgeweken in goed overleg met de behandelend arts. In dat geval moeten de volgende voorzorgen strikt in acht worden genomen:
– U mag niet zwanger worden tijdens de behandeling met acitretine of in de eerste 3 jaar na staken van de therapie. In deze periode moet een effectieve anticonceptiemethode worden toegepast.
– Indien u orale anticonceptie toepast (“de pil”), moet u hiermee beginnen minimaal 1 maand vóór het starten van een behandeling met acitretine. Uitsluitend anticonceptiepillen die een lage dosering progesteron bevatten zijn niet geschikt in combinatie met acitretine.
– De arts kan u vragen vóór de behandeling een zwangerschapstest te (laten) doen om er zeker van te zijn dat u niet zwanger bent.
– Raadpleeg onmiddellijk de behandelend arts als u toch zwanger wordt of denkt zwanger te zijn tijdens behandeling met acitretine of in de eerste 2 jaar na het staken hiervan.
– Acitretine gaat over in de moedermelk. Tijdens gebruik van acitretine mag u geen borstvoeding geven.
– De behandeling met acitretine beïnvloedt de vruchtbaarheid bij vrouwen niet.
– Alleen bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd is alcoholgebruik in combinatie met acitretine niet toegestaan tot 2 maanden na staken van de therapie, omdat alcoholgebruik het risico van misvormingen aan een ongeboren vrucht kan vergroten.

SPECIAAL VOOR MANNELIJKE PATIËNTEN
– Door het gebruik van acitretine worden de zaadcellen NIET BESCHADIGD. De kans op aangeboren afwijkingen van het kind wordt NIET vergroot bij gebruik van acitretine door mannen.
– De behandeling met acitretine beïnvloedt de vruchtbaarheid bij mannen niet.