Afbouwschema voor corticosteroïden bij eczeem

De vingertopeenheid

Als maat voor de aan te brengen hoeveelheid dermatocorticosteroïd gebruikt men de vingertopeenheid (VTE) [figuur 1] . Een VTE is de uitgeknepen hoeveelheid dermatocorticosteroïd, uit een tube met een standaardmondstuk van 5 mm diameter, uitgesmeerd over de distale falanx van de wijsvinger van een volwassene. Gemiddeld weegt het dermatocorticosteroïd op een vingertop van een volwassen man 0,5 gram en bij een volwassen vrouw 0,4 gram.9 In de praktijk maakt dit verschil niet veel uit. Patiënten begrijpen een dergelijke maat, waarmee over- of onderdosering is te voorkomen. Tevens kan de arts er hierdoor voor zorgen dat hij voldoende dermatocorticosteroïden voorschrijft. Men past de VTE voor alle dermatocorticosteroïden toe, ongeacht de klasse. Het aantal aan te brengen VTE hangt onder andere af van de leeftijd van de patiënt [tabel 4] . Daarnaast adviseert men afhankelijk van de sterkteklasse per week een maximaal aantal grammen aan te brengen [tabel 5] .

Tabel 4 Gecalculeerd aantal volwassen vingertopeenheden voor de behandeling met dermatocorticosteroïden bij kinderen (gebaseerd op de 5

Hoe moet ik afbouwen met smeren van corticosteroïd zalven?

Het afbouwen van corticosteroïd zalven
Als het eczeem actief is geeft de arts meestal het advies de huid 1 maal per dag met corticosteroïd zalf in te smeren. Meestal is na 1-2 weken een duidelijke verbetering van het eczeem te zien en te voelen. De arts heeft met u besproken hoe u het gebruik van de corticosteroïd zalf af kunt bouwen. Een veel gebruikt afbouwschema is hieronder te zien.

Tabel 2: voorbeeld van een afbouwschema.

Bouw niet verder af als er geen verbetering van de huid is. Soms blijft een onderhoudsbehandeling met corticosteroïd zalven nodig. Dit betekent dat u gedurende langere tijd bijvoorbeeld 3 of 4 maal per week blijft smeren met corticosteroïd zalven. Mocht dit nodig zijn dan zal de arts dit ook met u bespreken. Als het eczeem tijdens het afbouwen toch weer opvlamt, dan gaat u een paar stappen omhoog in het schema of zo nodig terug naar Wk.1.

Welche Nebenwirkungen gibt es bei einer Langzeitbehandlung?

Nebenwirkungen einer Langzeitbehandlung mit Kortikosteroiden:

• gestörte Glukosetoleranz, Diabetes mellitus (Zuckerkrankheit)
• Störung des Fettstoffwechsels (Fettstoffwechsel)
• Hypertonie (Bluthochdruck)
• Magengeschwüre
• akute Pankreatitis (akute Entzündung der Bauchspeicheldrüse)
• Muskelschwäche (Myopathie), Müdigkeit
• Osteoporose (Ausdünnung der Knochen)
• psychische Störungen (Euphorie, Depression)
• Wachstumsverzögerung (Verlangsamung des Wachstums) bei Kindern
• erhöhte Anfälligkeit für Infektionen
• Glaukom (hoher Augeninnendruck)
• Hypokaliämie (verminderter Kaliumspiegel)
• Vermehrte/verminderte weiße Blutkörperchen (Leukozytose, Leukopenie)
• erhöhte Anzahl roter Blutkörperchen (Erythrozyten), sogenannte Polyglobulie
• violette Dehnungsstreifen auf der Haut, Anfälligkeit für Blutergüsse
• erhöhtes Risiko für thromboembolische Ereignisse
• iatrogenes Cushing-Syndrom (halbmondförmiges Gesicht, Fettleibigkeit - abdominaler Typ, Stiernacken, violette Streifen, Müdigkeit, Depressionen, Diabetes, Bluthochdruck, Kopfschmerzen, gestörte Wundheilung, erhöhte Neigung zu Blutergüssen, Verdünnung der Knochen usw.)

Bei einer Langzeitbehandlung mit Kortikosteroiden wird empfohlen, eine so genannte GK-Behandlungskarte einzuführen.

Gewicht, Blutdruck, Auftreten von peripheren Ödemen, kardiovaskulärer Status, Lipidogramm (Lipidspiegel), Blut- und Uringlukosekonzentration und Augeninnendruck des Patienten werden regelmäßig kontrolliert und dokumentiert.

Für die Langzeitbehandlung wird auch eine Supplementierung (Auffüllung) von Kalzium und Vitamin D empfohlen.

Konsultieren Sie immer einen Facharzt!