Wie is Andrew Barber en wat betekent zijn ontdekking voor eczeem?

Wat zijn de klachten bij dyshidrotisch eczeem?

Een aanval van dyshidrotisch handeczeem begint typisch met het vrij plotseling ontstaan van groepjes diep in de huid gelegen gespannen blaasjes die met helder vocht gevuld zijn. Soms zijn de blaasjes slechts speldeknop groot, maar soms ontstaan ook grotere blaasjes die met elkaar kunnen samenvloeien tot blaren van wel 1-2 cm groot. Wanneer er sprake is van vele grotere blaasjes wordt er gesproken van pompholyx.
Er is meestal weinig felle roodheid van de huid.

De klachten bestaan aanvankelijk uit lichte jeuk of branderig gevoel. De blaasjes drogen meestal vanzelf in, hetgeen de huid stug kan maken. Soms leidt deze stugge huid tot de vorming van pijnlijke kloven. Als de blaasjes ingedroogd zijn schilferen deze geleidelijk af. De hele cyclus van het begin van de blaasjes tot het einde van het afschilferen duurt ongeveer 4 weken. Niet zelden ontstaat in de laatste fase weer een nieuwe episode met blaasjes.
Soms gaat het eczeembeeld over in een vorm van handeczeem met langdurig schilferen en kloven van de handpalmen.

Palmpel

In veel gevallen van dyshidrotisch handeczeem staan de blaasjes niet op de voorgrond. Hier treedt de schilfering op zónder dat de blaasjes aanwezig of duidelijk zichtbaar zijn geweest: deze vorm van handeczeem wordt ook wel ‘palmpel‘ genoemd. De medische term hiervoor is ‘dyshidrosis lamellosa sicca‘ genoemd.

Lokale therapie

In de bestrijding van psoriasis wordt veelvuldig gebruik gemaakt van corticosteroiden. Deze corticosteroiden, die lijken op de hormonen die de bijnier maakt, zorgen voor een onstekingsremming en afname van de dikte van de psoriasis plekken. Vaak lukt het om met sterke corticosteroiden de huid vrijwel geheel rustig te krijgen. Corticosteroiden worden verdeeld in verschillende sterkte klassen: van klasse 1 (licht) tot klasse 4 (zwaar). In de behandeling van psoriasis worden over het algemeen de zwaardere klassen gebruikt (klasse 3 en 4). Er zijn corticosteroid zalven (voor ’s avonds), crèmes en emulsies (voor overdag) en lotions (voor het behaarde hoofd). Tevens is voor psoriasis van het behaarde hoofd een corticosteroïd bevattende shampoo beschikbaar. Deze wordt na 15 minuten intrekken op droog haar als een shampoo uitgewassen.
Nadelen van corticosteroïd therapie: na langdurig gebruik hebben corticosteroiden minder effect (tachyfylaxie) en kan de huid dunner worden (atrofie).

calcitriol

Sinds enige tijd is calcitriol (Silkis ®) op de markt. Het is een derivaat van Vitamine D3. Het werkingsmechanisme is nog niet geheel opgehelderd, maar waarschijnlijk vindt een remming plaats van de aanmaak van huidcellen en ontwikkelen de huidcellen die wel ontstaan zich beter.
Het kan gebruikt worden voor alle vormen van psoriasis, maar is vooral succesvol bij psoriasis vulgaris en psoriasis van het behaarde hoofd.
Calcitriol kan gecombineerd worden met andere behandelingen zoals lokale corticosteroïden of lichttherapie. Calcitriol kan bovendien worden toegepast bij psoriasis in het gelaat.

calcipotriol/betamethason (Dovobet ®, Enstilar ®)

Dovobet® is een zalf of gel die bestaat uit calcipotriol (een vitamine D afgeleide) en betamethason (een corticosteroid). Dit hoeft maar eenmaal daags te worden aangebracht op de psoriasisplekken volgens het schema dat uw arts u voorschrijft. De gel variant is beschikbaar in een flacon en applicator en kan zowel op het lichaam als op de behaarde hoofdhuid toegepast worden. Ook is er een spray-schuim variant beschikbaar (Enstilar ®) voor gebruik op de huid.

How we reviewed this article:

Healthline has strict sourcing guidelines and relies on peer-reviewed studies, academic research institutions, and medical journals and associations. We only use quality, credible sources to ensure content accuracy and integrity. You can learn more about how we ensure our content is accurate and current by reading our editorial policy.

• Mota A. et al. (2015). Antifungal activity of apple cider vinegar on candida species involved in denture stomatitis.
  https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/jopr.12207
• Pazyar N, et al. (2011). Garlic in dermatology.
  https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25386259/
• Symptoms of ring infection. (2021).
  https://www.cdc.gov/fungal/diseases/ringworm/symptoms.html
• Tinea barbae. (2003).
  https://dermnetnz.org/topics/tinea-barbae/
• Yu D. et al. (2015). Antifungal modes of action of tea tree oil and its two characteristic components against Botrytis cinerea.
  https://sfamjournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/jam.12939

Share this article

Hoe voorkom ik dyshidrotisch handeczeem?

Zoals u heeft gelezen wordt bij 80% van de patiënten met dyshidrotisch eczeem nooit een oorzaak aangetroffen. Dit betekent echter niet dat we helemaal niets kunnen doen om een nieuwe ‘aanval’ te voorkomen.
Het is bij het voorkomen van handeczeem van groot belang dat de huid van de handen in een goede conditie verkeert. Het regelmatig ‘invetten’ van de handen om uitdroging te voorkomen en het beschermen van de handen tegen irriterende stoffen d.m.v. handschoenen, is erg belangrijk. Overleg met uw huisarts, dermatoloog en/of bedrijfsarts welke maatregelen u kunt treffen in de woon- en werkomgeving om de kans op het voortdurend terugkeren van dyshidrotisch handeczeem te verkleinen.

handige links

Literatuur
Veien NK: Acute and recurrent vesicular hand dermatitis. Dermatol Clin. 2009 Jul,27(3):337-53

Auteur: Dr R.L. van Leeuwen, dermatoloog, Alrijne Ziekenhuis Leiden

Laatste update: 4 juli 2020