Bijwerkingen van Hormoonzalf bij Eczeem - Wat U Moet Weten

Vraag een gedrukt exemplaar aan

Dit magazine is alleen bedoeld voor zorgprofessionals met voorschrijfbevoegdheid.

Roze Olifant is specifiek voor artsen, verpleegkundigen, seksuologen en andere professionals geschreven om hen te begeleiden om dit onderwerp in hun ziekenhuizen verder te verbeteren. Programma Roze Olifant is tot stand gebracht door een programmacommissie gevormd door vertegen­woordigers van Borstkankervereniging Nederland (BVN), Sick & Sex, zorgverleners die passie hebben voor het onderwerp en Pfizer Oncology.

Borstkanker behandeling vraagt om meer aandacht voor seksualiteit en intimiteit
‍Voor vrouwen (en mannen) met borstkanker leek intimiteit en seksualiteit lange tijd geen issue, eerst overleven. Nu borstkanker steeds beter te behandelen is, is de kwaliteit van leven vaker onderwerp in de spreekkamer. Seksualiteit en intimiteit maken daar onmiskenbaar deel van uit.

‍Hoe breng je iemands seksleven ter sprake als onderdeel van goede borstkanker zorg?
‍Seksualiteit is vaak ‘de olifant in de spreekkamer’, het probleem is overduidelijk aanwezig en je weet dat je het als zorgteam, ergens in het zorgpad, bespreekbaar zou moeten maken. En toch gebeurt het niet, of niet altijd. Programma Roze Olifant ondersteunt het zorgteam (behandelaren, verpleegkundig specialisten en mammacare-verpleegkundigen) om intimiteit en seksualiteit bespreekbaar te maken.

Welke hormoonzalf

Welke basis (zalf, crème, lotion, e.d.) de arts voor u kiest, hangt af van de aard en de plaats van de huidaandoening. We kunnen bij hormoonzalven kiezen uit verschillende sterktes.

Soms start de dermatoloog gelijk met een hoge klasse hormoonzalf, zodat de ontsteking in de huid (bij eczeem) snel en krachtig wordt onderdrukt. Op lange termijn zie je vaak dat je daardoor juist minder hormoonzalven hoeft te gebruiken, omdat de huid sneller tot rust komt. De hormoonzalf mag alleen gesmeerd worden op de plekken waar de huidaandoening zichtbaar is. Zijn er over een groot gedeelte van de huid veel kleine plekjes, smeer dan dat gehele gebied in. Vaak wordt uit angst te weinig hormoonzalf gesmeerd. Een handig hulpmiddel om te weten hoeveel u mag smeren is de FTU (Finger tip unit). In Nederland ook wel de vingertopmethodiek genoemd.

In de beginfase zal de dermatoloog de hormoonzalf voor 1 a 2x daags voorschrijven. Na een week zie je vaak al verbetering optreden. Het is belangrijk dat u niet te snel afbouwt, de huid moet echt verbeterd zijn. Bedenk dat u aan de buitenkant van de huid aankijkt. Wanneer je ineens stopt met smeren kan de huidaandoening weer actief worden. De hormoonzalf moet dus langzaam afgebouwd worden (zie ook afbouwschema’s).

Corticosteroïden bijwerkingen

Corticosteroïden bevattende zalven kunnen verschillende bijwerkingen hebben, waaronder:

• Het dunner worden van de huid.
• Een streperig uiterlijk van de huid.
• Kleine zichtbare bloedvaatjes.

Dergelijke bijwerkingen treden op bij verkeerd gebruik, bijvoorbeeld wanneer de zalf te dik gesmeerd wordt. Daarbij geldt: hoe sterker het middel, hoe meer kans op bijwerkingen. Wanneer een corticosteroïd uit de lagere klassen (1 of 2) gebruikt wordt voor een langere periode zal dat - bij goed gebruik - niet snel bijwerkingen geven. Hetzelfde geldt voor een zalf uit klasse 3, mits gebruikt voor een kortere periode.

Het is gebruikelijk een eczeemzalf met corticosteroïden tussen de één tot drie weken te gebruiken. Deze periode kan langer zijn bij een corticosteroïd uit de lagere klassen, maar informeer dit altijd bij je huisarts of behandelend arts.

Corticosteroïden bevattende zalven kunnen verschillende bijwerkingen hebben, waaronder:

• Het dunner worden van de huid.
• Een streperig uiterlijk van de huid.
• Kleine zichtbare bloedvaatjes.

Dergelijke bijwerkingen treden op bij verkeerd gebruik, bijvoorbeeld wanneer de zalf te dik gesmeerd wordt. Daarbij geldt: hoe sterker het middel, hoe meer kans op bijwerkingen. Wanneer een corticosteroïd uit de lagere klassen (1 of 2) gebruikt wordt voor een langere periode zal dat - bij goed gebruik - niet snel bijwerkingen geven. Hetzelfde geldt voor een zalf uit klasse 3, mits gebruikt voor een kortere periode.

Het is gebruikelijk een eczeemzalf met corticosteroïden tussen de één tot drie weken te gebruiken. Deze periode kan langer zijn bij een corticosteroïd uit de lagere klassen, maar informeer dit altijd bij je huisarts of behandelend arts.

De werking van hormoonzalven

Hoe zit het met de hormonen in hormoonzalf? Hormoonzalven zijn medicijnen (in zalf of crème) die bijnierschorshormonen bevatten. Deze bevatten namelijk cortisol (vandaar de naam corticosteroïden). Nogmaals: het heeft dus niets te maken met geslachtshormonen.

Een belangrijke functie van hormoonzalf is de ontstekingsremmende werking. Daarnaast remt de zalf de celdeling en helpt tegen jeuk en roodheid.

Vier klassen hormoonzalven

Het gaat dus om een langdurige behandeling met hormoonzalf. Er zijn vier sterkteklassen:

• Klasse 1 (Zwak)
• Klasse 2 (Matig sterk)
• Klasse 3 (Sterk)
• Klasse 4 (Zeer sterk)

De keuze van de sterkteklasse hangt af van de ernst van het eczeem. Daarnaast wordt voor plekken waar de huid dun en gevoeliger is, zoals het gezicht en de huidplooien, vaak een lagere klasse gekozen.