Verschillende vormen van psoriasis huidziekten

Acitretine

Belangrijk : Deze folder geeft een beknopte uitleg over het geneesmiddel acitretine. Het vervangt niet de bijsluiter die bij dit geneesmiddel hoort. Lees de bijsluiter vóór gebruik van het middel goed door en raadpleeg bij eventuele vragen of problemen uw arts.

Acitretine (Neotigason ®) is een van vitamine-A afgeleid geneesmiddel. Het wordt in Nederland en België vooral ingezet bij de behandeling van ernstige vormen van psoriasis. Het is in Nederland verkrijgbaar in capsules van 10 mg en 25 mg. Ook bij andere, wat zeldzamer huidziekten, kan het soms worden toegepast.

Soorten psoriasis huidziekten

Psoriasis – tekenen

Psoriasisplekken verschillen in biologisch opzicht van de klassieke droge huid, die ook wel xerose wordt genoemd, en worden geclassificeerd als erytrosquameus, wat inhoudt dat zowel bloedvaten als diepere opperhuidlagen zijn aangetast. De zogeheten 'plakken' worden veroorzaakt door gebreken in celregeneratie. Deze gebreken worden veroorzaakt door verschillende factoren:

Psoriasis is een chronische huidziekte en wordt gekenmerkt door roze of grijze 'plakken'.

• ontstekingsreacties in de diepere lederhuid en bovenste opperhuid,
• een grote omloopsnelheid van keratinocyten (het belangrijkste celtype in de opperhuid),
• een kortere huidcelgroeicyclus en
• een gewijzigd desquamatieproces (desquamatie is het natuurlijke proces waarbij de buitenste laag van de huid wordt afgestoten).

Rode, dikke en ontstoken plekken zijn kenmerkend voor plaque psoriasis.

Psoriasis verschijnt in verschillende vormen met verschillende kenmerken.

Psoriasisplakken

(Psoriasis vulgaris) is de meest voorkomende vorm van psoriasis. Deze treedt op in circa 80% van de gevallen. Deze verschijnt als roodgekleurde plekken die doorgaans verdikt zijn omdat ze ontstoken zijn. Ze kunnen ook zijn bedekt met een laag zilverkleurige of witte schilferende huid. Deze plekken zitten doorgaans op plaatsen zoals de knieën en de ellebogen, de hoofdhuid of de onderrug.

Druppelpsoriasis wordt gekenmerkt door ‘druppelplekjes’, dat zijn kleine rode vlekjes die op het lichaam of de ledematen zitten. Deze zijn meestal niet zo dik als plekken van plaque psoriasis. Druppelpsoriasis kan ontstaan bij kinderen of bij jongvolwassenen en kan plotseling verschijnen.

Oorzaak psoriasis

Bij mensen met psoriasis vernieuwen de huidcellen zich veel sneller dan gewoonlijk. Normaal gesproken vernieuwt de huid zich elke 28 dagen, maar de huid van mensen met psoriasis vernieuwt zich elke vier tot vijf dagen. Zo’n zeven keer sneller dus!

Omdat de huidcellen zo snel gemaakt worden, worden ze eigenlijk niet helemaal goed aangemaakt. Ze gaan dan ook snel dood. Hierdoor ontstaat er een dikke laag van dode huidcellen. Die laag wordt niet op tijd afgestoten waardoor er een dikke, rode, schilferende en irriterende plek op de huid komt. Dit heeft te maken met dat het eigen immuunsysteem de huidcellen aanvalt, waardoor er een soort plaatselijke ontsteking ontstaat.

De aandoening is grotendeels erfelijk en kan op elke leeftijd ontstaan. Psoriasis is niet te genezen. Hoe deze huidaandoening zich ontwikkelt is niet precies te voorspellen. Het ene moment zijn er een paar plekjes te zien en het andere moment vlamt het helemaal op.

Door bepaalde factoren kan deze huidaandoening tot uiting komen of verergeren. Stress kan bijvoorbeeld een boosdoener zijn voor het opvlammen van de psoriasis. Maar ook roken, alcohol drinken, medicijngebruik, een infectie of het kapot gaan van de huid door een schrammetje of bijvoorbeeld een piercing, kan psoriasis verergeren. Een gezonde lifestyle is dus belangrijk om opvlamming te voorkomen!

Psoriasis en gewrichtsklachten

Een klein deel van de mensen heeft naast de plekken op de huid ook last van ontstekingen in de gewrichten. Die ontstekingen uiten zich vaak in spontaan gezwollen, stijve of pijnlijke gewrichten, voornamelijk in de handen en voeten.

Bij psoriasis ontstaan er vrij scherp begrensde rode, schilferende plekken op de huid. Vaak zitten deze op de ellebogen en knieën, ook wel de ‘typische psoriasisplekken’ genoemd. Maar ook de hoofdhuid, de bilspleet en de navel kunnen aangedaan zijn.

Eigenlijk kan het overal op de huid zitten. Zo bestaat er een vorm van psoriasis waarbij er juist allemaal kleine ronde psoriasisplekjes over de hele huid ontstaan. Ook nagels kunnen afwijkingen vertonen. Zo komen putjes in de nagels, of juist een gele verkleuring en het deels loslaten van de nagel voor.

Psoriasis – wat is de oorzaak?

Psoriasis kan door ouders op kinderen worden overgedragen.

Voorkom stress. Dat kan de tekenen stimuleren.

Erfelijkheid

Door te kijken naar gevallen van psoriasis in families van patiënten, wijzen onderzoeken uit dat de meeste gevallen van psoriasis waarschijnlijk erfelijk zijn. Er wordt gedacht dat specifieke erfelijke genen wellicht gelinkd zijn aan psoriasis, maar de exacte manier waarop dit gebeurd is nog niet aangetoond.

Infecties

Infecties spelen vaak een rol bij de ontwikkeling van psoriasis tekenen. Bacteriën, vooral streptokokken, zijn de meest algemeen betrokken ziekteverwekkers. Zij houden verband met druppelpsoriasis. Hoewel besmetting met human immunodeficiency virus (hiv) geen directe oorzaak van psoriasis is, verhoogt het wel de kans op de ontwikkeling van ernstigere psoriasis als de persoon al psoriasis heeft.

Stress

Psychische stress kan de aandoening verergeren en kan deze in sommige gevallen stimuleren.

Geneesmiddelen

Sommige geneesmiddelen, vooral lithium, antimalariamiddelen en bètablokkers, hebben een negatieve invloed op psoriasis. Het plotseling stopzetten van sterke plaatselijk gebruikte of orale corticosteroïden kan ‘reactiesymptomen’ veroorzaken die ernstig kunnen zijn en kunnen leiden tot erythrodermische of zelfs algemene pustuleuze psoriasis.