Is eczeem een vorm van allergie?

Wat is eczeem?

Eczeem is een verzamelnaam van verschillende huidaandoeningen die zich kenmerken door een jeukende, rode en ontstoken huid. Het is een chronische aandoening, wat betekent dat het langdurig kan duren of steeds terug kan komen. Eczeem kan op iedere leeftijd voorkomen, van baby’s tot ouderen.

Veel voorkomende symptomen van eczeem zijn:

• Schilferige huid met roodheid en gebarsten plekken (droog eczeem)
• Hevige jeuk of een branderig gevoel van de huid
• Bultjes of blaasjes met vocht die kunnen openbarsten (nat eczeem)
• Blaren door verergering van eczeem
• Verandering van pigment of kleur van de huid
• Een droge, ruwe en schrale huid

Verschillende vormen van eczeem

Constitutioneel eczeem wordt ook wel atopisch of aangeboren eczeem genoemd. Het heeft een erfelijke component en kan al in de eerste maanden na de geboorte tot uiting komen. Kinderen kunnen eroverheen groeien, maar blijven gevoelig voor terugval. Deze vorm gaat vaak gepaard met andere allergische aandoeningen zoals astma, hooikoorts of een voedselallergie. Constitutioneel eczeem behoort daarom tot het atopisch syndroom. 1

Rosacea: een aandoening aan de huid van het gezicht

Rosacea komt vooral voor op je gezicht. Je kunt het gemakkelijk krijgen en het veroorzaakt ernstig blozen, warmte in het gezicht, roodheid, bultjes en zwelling. Kleine bloedvaatjes, puistjes en bultjes kunnen op de rode gebieden ontstaan maar er zullen geen mee-eters verschijnen en dit kan je kan helpen om rosacea van acne te onderscheiden.

Als je rosacea hebt zullen na verloop van tijd je bloedvaten groter worden. Hoewel rosacea eigenlijk onschadelijk is kan het zeer frustrerend zijn om deze conditie te hebben.

Rosacea komt vaker voor bij mensen die een lichte huid hebben en ongeveer drie keer zoveel vrouwen als mannen hebben hier last van. Er wordt aangenomen dat als gevolg van hormonale problemen het vooral rond de menopauze kan optreden. Maar je kunt het op elke leeftijd krijgen, zelfs tijdens je kindertijd.

Wetenschappers zijn nog steeds bezig om de onderliggende oorzaken van rosacea te onderzoeken, maar enkele triggers zijn onder andere extreme temperaturen of veranderingen, zonnebrand, stress, menstruatie, persoonlijke verzorgingsproducten en cosmetica die alcohol bevatten, warme dranken, kruidig voedsel, cafeïne, alcohol en bepaalde medicijnen.

De symptomen komen en gaan en er zijn tijden dat de klachten veel erger kunnen zijn. In eerste instantie wordt vooral het midden van het gezicht getroffen maar met de tijd verplaatsen de rode plekken zich ook naar de wangen, het voorhoofd, de kin en de neus. De aandoening kan zich ook verspreiden naar de ogen, de oren, de borst en de rug.

Bij de helft van de mensen met rosacea ontwikkelt dit zich tot een probleem dat oculaire rosacea wordt genoemd en waarbij de ogen prikken, branden en zanderig aanvoelen. Indien dit onbehandeld blijft kunnen de ooginfecties leiden tot problemen met het zicht. Rhinophyma is een term die verwijst naar de uitbreiding van de olie-klieren in het gezicht en waardoor er gezwollen rode wangen en een vergrote rode neus ontstaan. Vooral de mensen die al jaren lang last hebben van rosacea kunnen gemakkelijk rhinophyma krijgen. Hoewel rhinophyma geen teken van alcoholisme is hebben stereotypen, in bijvoorbeeld grappige cartoons en tekenfilms, er ten onrechte toe geleid dat mensen geloven dat dat wel zo is.

Hoe ontstaat eczeem?

Verschillende factoren spelen een rol bij het ontstaan van eczeem. Constitutioneel eczeem wordt veroorzaakt door een complexe interactie van genen en omgevingsfactoren waarbij het immuunsysteem betrokken is. 1,2

De kans op het ontwikkelen van eczeem is groot wanneer één of beide ouders atopisch zijn (allergisch of gevoelig reageren op een niet levensbedreigende stof). Hierbij kan een bepaalde genmutatie in de huidcellen ervoor zorgen dat de huidbarrière verstoord raakt.

Bepaalde prikkels en stoffen uit de omgeving zorgen voor een overgevoelige reactie van de huid. Deze reactie kan een erfelijke component hebben, maar dat hoeft niet. De huid reageert bijvoorbeeld op warmte, transpiratie, droge lucht, wol of acryl, bepaalde voedingsmiddelen, huisstofmijt, zeep of chemicaliën in schoonmaakmiddelen. Ook kunnen er bepaalde factoren zijn die de kans op het ontstaan van eczeem kunnen vergroten.

Een verstoorde huidbarrière

Een verstoorde huidbarrière zorgt ervoor dat de huid meer vocht verliest en uitdroogt. 2 Daardoor is de huid minder goed beschermd en vatbaarder voor irriterende stoffen en allergenen. Deze kunnen de huid binnendringen waarna ontsteking en een overactieve immuunrespons volgt. 1 Het immuunsysteem ziet de onschuldige stof als indringer en reageert hier overdreven op. Stoffen als histamine komen vrij en zijn verantwoordelijk voor de typische eczeemklachten.

Eczeem en het darmmicrobioom

Een evenwichtig darmmicrobioom is ook van belang voor een gezonde huid. Mensen met constitutioneel eczeem hebben een lagere diversiteit van goede darmbacteriën en een grotere doorlaatbaarheid van de darm. 3

Goede darmbacteriën zoals Bifidobacterium en Lactobacillus hebben een beschermende werking bij ontstekingsziekten van de huid waaronder eczeem. Bifidobacterium bacteriën produceren korteketenvetzuren als butyraat die een gunstig effect hebben op de huidbarrière door het verminderen van ontstekingsfactoren. 4

Wat zijn de mogelijke complicaties van atopisch eczeem ?

Doordat de huidbarriére bij atopisch eczeem minder goed werkt en daardoor de huid vaak stuk is ontstaan er gemakkelijker infecties.

• Bacteriële infecties. Er ontstaat een plotselinge verergering van het eczeem, met pusvorming en korstjes. De roodheid en zwelling kan daarbij toenemen. In sommige gevallen kan er zelfs een erysipelas ontstaan. Bij atopisch eczeem spelen de Stafylokokken bacteriën een belangrijke rol. Het blijkt dat in 90% van de gevallen deze bacterie uit de huid van atopische patiënten is te kweken. Lees meer : Stafylokokken infecties van de huid
  
• Virus infecties. De meest beruchte is het “eczema herpeticum”. Dit betreft een infectie met het herpes simplex virus (HSV). Hierbij zien we snel uitbreidende heldere, later pussige blaasjes, die vaak in groepjes bij elkaar liggen, overgaand in korstjes en schaafwondjes. Bij een eerste infectie met HSV is er ook vaak koorts, algemeen onwelbevinden en gezwollen lymfeklieren.
• Andere minder ernstige complicaties zijn: puistjes (folliculitis), schimmelinfecties, wratten en waterwratten (mollusca).